Wanneer het over realistische survivalfilms gaat, wordt The Revenant met Leonardo DiCaprio vaak als referentie genoemd. Terecht: de film laat op indrukwekkende wijze zien hoe hard en meedogenloos de natuur kan zijn. Tegelijk bevat hij scènes waarin het hoofdpersonage verwondingen overleeft die in werkelijkheid voor de meeste mensen fataal zouden zijn.

Na het bekijken van Heart of the Beast heb ik er voor mezelf een nieuwe referentie bij.

Niet omdat alles in de film honderd procent realistisch is, maar omdat ik vanuit mijn ervaring als combat survivalinstructeur level C opvallend veel herken. De fysieke én mentale aftakeling worden geleidelijk opgebouwd. Kou, vermoeidheid, verwondingen en uitputting blijven hun tol eisen. Survival voelt daardoor minder als een verzameling spectaculaire trucjes en meer als wat het werkelijk is: een voortdurende strijd om te blijven functioneren.

Gert van OptionBravo en ik werden uitgenodigd voor de première en zagen de film gratis. Wat je hieronder leest, is mijn persoonlijke beoordeling vanuit mijn ervaring met survival.

Het verhaal begon eigenlijk al vóór de première.

In opdracht van Paramount Pictures Belgium organiseerde BOSxp een survivaldag met hond in het kader van de film. Gert en ik werden daarbij betrokken en kregen vervolgens de uitnodiging om de première bij te wonen in Kinepolis Brussel.

Dat maakte de film voor mij extra interessant. Ik had niet alleen de film gezien, maar was er ook vanuit mijn eigen vakgebied bij betrokken.

En dus keek ik niet alleen naar het verhaal.

Ik keek naar de details.

Wat mij het meest aanspreekt, is de manier waarop survival wordt neergezet.

Geen stoere verzameling trucjes. Geen personage dat na iedere tegenslag gewoon weer verdergaat alsof er niets gebeurd is.

Survival is vooral een mentale uitputtingsslag.

Kou, honger, pijn, vermoeidheid, angst en onzekerheid stapelen zich op. Je lichaam wordt zwakker, maar ondertussen moet je blijven nadenken en beslissingen nemen.

Dat is misschien wel het moeilijkste aspect van survival: je moet helder blijven denken op het moment dat je fysieke en mentale reserves steeds kleiner worden.

Precies dat vond ik sterk aan de film.

Ook de klassieke survivalprioriteiten komen op een natuurlijke manier terug:

• Personal protection: jezelf beschermen tegen de omstandigheden, onder andere met shelter en vuur.
• Signaling: ervoor zorgen dat je gevonden kunt worden.
• Water: water vinden en drinkbaar maken.
• Food: voedsel als onderdeel van het overlevingsproces.

Het zijn geen losse demonstraties. De technieken worden gebruikt omdat de omstandigheden daarom vragen. Dat verschil vind ik belangrijk.

Wie zelf met survival bezig is, zal verschillende principes en keuzes herkennen. Voor iemand zonder ervaring wordt tegelijk duidelijk dat survival niet draait om één spectaculaire vaardigheid, maar om het voortdurend stellen van prioriteiten.

Er worden verschillende vuurtechnieken gebruikt, waaronder:

• Split Wood Fire, ook bekend als de One Stick Fire.
• Man in the Creek, waarbij de nadruk ligt op het voorkomen van verdere afkoeling nadat je in het water bent terechtgekomen.
• Squaw Fire, waarbij droog hout wordt gebruikt dat nog aan bomen of in struiken hangt.

Ook het gebruik van een firesteel met één hand wordt mooi getoond.

Dat zijn precies de details waar ik als instructeur op let. Niet omdat ze spectaculair zijn, maar omdat ze functioneel zijn.

Daarnaast zien we een shelter bouwen, signaleren en water drinkbaar maken.

Voor mij zijn dat de momenten waarop de film boven het gemiddelde uitstijgt. De survivaltechnieken staan niet op zichzelf, maar worden beïnvloed door kou, vermoeidheid, verwondingen en de omstandigheden waarin ze moeten worden uitgevoerd.

Survival houdt helaas niet op bij vuur, shelter en water.

Ook de medische kant krijgt aandacht. We zien hypothermie, het gebruik van een noodtourniquet en de gevolgen van ernstig bloedverlies.

Meer ga ik daar niet over vertellen om spoilers te vermijden.

Wat het wel mooi duidelijk maakt, is dat survival uiteindelijk niet alleen draait om vaardigheden. Je kunt perfect weten hoe je vuur moet maken, maar als je een medische noodsituatie verkeerd inschat, kan dat veel belangrijker worden dan welke survivaltechniek dan ook.

Kennis, vaardigheden én beslissingen bepalen samen je overlevingskansen.

Natuurlijk is ook deze film niet volledig vrij van Hollywoodlogica.

Zonder spoilers: op sommige momenten vind ik de snelheid waarmee het hoofdpersonage zich verplaatst wat optimistisch. Met de combinatie van verwondingen, kou en uitputting zou ik in een echte situatie een veel tragere vooruitgang verwachten.

Dat is voor mij echter een relatief klein punt.

Want juist doordat de gevolgen van de omstandigheden gedurende de film voelbaar blijven, komt het geheel behoorlijk geloofwaardig over.

Het was bijzonder om technieken en principes die we tijdens onze eigen survivalevents gebruiken terug te zien op het grote scherm.

De survivaldag van BOSxp vormde daarbij een mooie brug naar de première. Eerst zelf bezig zijn met survival en de samenwerking met een hond, en daarna vanuit de bioscoopstoel kijken hoe die wereld in beeld wordt gebracht.

Natuurlijk blijft het fictie.

Maar de omgeving voelt niet aan als een simpel decor. Kou heeft gevolgen. Verwondingen hebben gevolgen. Vermoeidheid heeft gevolgen. En vooral: keuzes hebben gevolgen.

Dat is voor mij de grootste kracht van deze survivalfilm.

Niet de spectaculaire momenten, maar de opeenstapeling van kleine problemen die steeds zwaarder beginnen te wegen.

Als survivalinstructeur heb ik heel wat films gezien waarin survival vooral als spektakel wordt gebruikt.

Deze film pakte mij om een andere reden.

Ik herkende veel van de principes, technieken en vooral de mentale strijd die survival zo zwaar maakt. Is alles honderd procent realistisch? Nee. Maar vanuit mijn ervaring vind ik dat de film opvallend dicht in de buurt komt van hoe een echte survivalsituatie kan aanvoelen.

Survival is geen spelletje. Het is blijven nadenken wanneer je lichaam en je hoofd je vertellen dat je moet stoppen.

En precies dat maakt deze film voor mij de moeite waard om te bekijken.

Heb jij hem al gezien? Kijk dan eens niet alleen naar het verhaal, maar ook naar de survivaltechnieken, de gemaakte keuzes en de manier waarop kou, vermoeidheid en verwondingen het gedrag van het hoofdpersonage beïnvloeden.

Ik ben benieuwd welke scène jou het meest is bijgebleven.